Działalność gospodarczaW zasadzie obecnie każdy dział prawa posługuje się „swoją” definicją działalności gospodarczej. Najpełniej oddaje ją ustawa o swobodzie działalności gospodarczej, gdzie mowa jest o działalności wytwórczej, budowlanej, handlowej, a także działalności zawodowej czy poszukiwaniu i wydobyciu złóż kopalnianych. Warunkiem jest, by ten proces odbywał się w sposób ciągły i zorganizowany.

Ordynacja podatkowa postrzega zaś działalność gospodarczą jako wszelki aspekt działania zarobkowego, wliczając w to wykonywanie wolnego zawodu (niejednoznaczna klasyfikacja prawna, ale obejmująca m.in. takie profesje jak: lekarz, adwokat, biegły rewident, komornik, notariusz, tłumacz, makler papierów wartościowych), również gdy inne ustawy stanowią inaczej i nie uznają wspomnianej działalności w poczet działalności gospodarczej, a osobę ją prowadzącą za przedsiębiorcę.

Własna działalność gospodarcza

Ważnym aspektem jest określenie, czy należymy do grupy preferencyjnej. Przedsiębiorcą w świetle ustawy jest osoba fizyczna, jak i osoba prawna czy jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej.

W Polsce za specyficznego preferencyjnego przedsiębiorcę uznaje się rolnika. Rolnik bowiem (dokładnie to: rolnik ryczałtowy, ale jest to w zasadzie większość osób) nie ma obowiązku wpisu do Ewidencji Działalności Gospodarczej, zamiast ZUS-u funkcjonuje w KRUS-ie, który rządzi się zupełnie innymi prawami, inaczej rozlicza VAT, a faktury wystawia za niego nabywca produktów rolnych.

Przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie stosuje się do niego. Dotyczy to w zasadzie całej działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego, ale również wynajmowania pokoi przez rolników, sprzedaży posiłków domowych i świadczenia w gospodarstwach rolnych innych usług mających związek z obsługą agroturystyczną.

Mimo to zgodnie z art. 43 k.c. są oni uznawani za przedsiębiorców. Wcześniej była to sytuacja sporna, zastosowania których przepisów są właściwe, obecnie jednak pokutuje pogląd, by stosować się do definicji prawa cywilnego, która pozwala zakwalifikować tutaj w pełni rolników.

Założenie działalności gospodarczej

Pierwszym krokiem jest rejestracja. Jednoosobowi przedsiębiorcy oraz wspólnicy spółek cywilnych rejestrowani są w CEIDG (Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej), za którą odpowiada właściwy minister. Formularz dostępny jest w Internecie na stronie firma.gov.pl i stanowi jednocześnie wniosek o nadanie REGON-u, NIP-u i ZUS-u/KRUS-u. Można również wybrać formę opodatkowania, lepiej nawet zrobić to wcześniej. Mimo dużych ułatwień wizyta w Urzędzie Skarbowym będzie i tak koniecznością, bowiem pozostaje jeszcze zgłoszenie zobowiązania się do bycia płatnikiem VAT (druk VAT-R). Tutaj bardzo ważne jest, by czynności tych dopilnować przed uzyskaniem pierwszych dochodów, a najlepiej po prostu zrobić to od razu.

Własna działalność

własna działalność gospodarczaOd 24 sierpnia 2005 r. wszystkie osoby, które rozpoczynają pozarolniczą działalność gospodarczą przez 2 pierwsze lata mogą opłacać niższe składki na ubezpieczenie społeczne, nie mniej jednak niż 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Zasada ta dotyczy tylko „nowych przedsiębiorców”, zatem ci, którzy w ciągu ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych prowadzili pozarolniczą działalność gospodarczą albo ci, którzy świadczyli do niedawna działalność gospodarczą na rzecz byłego pracodawcy, nie mogą skorzystać z ulgi.

Przy zakładaniu własnej działalności warto sprawdzić, czy jest ona regulowana albo czy wymaga posiadania koncesji bądź licencji (w przypadku tych ostatnich istnieją tylko trzy obszary, w których ważne jest wyrobienie licencji: 1. – pośrednictwo i zarządzanie nieruchomościami; 2. – wykonywanie usług transportu drogowego, kolejowego oraz udostępnianie pojazdów trakcyjnych; 3. – prowadzenie agencji pracy, agencji pracy tymczasowej czy instytucji szkoleniowej dla bezrobotnych organizującej szkolenia za środki publiczne).

Koncesje według polskiego prawa obejmują takie branże, jak:

  • ochrona osób i mienia (wszystkie firmy ochroniarskie),
  • nadawanie programów radiowych i telewizyjnych (np. TVP, Polsat, niezależne telewizje),
  • wydobywanie kopalin ze złóż,
  • obrót materiałami wybuchowymi, bronią i amunicją (np. w spedycji-logistyce istnieje konwencja ADR regulująca przewóz materiałów niebezpiecznych),
  • broń, amunicja a także cała technologia przeznaczona dla wojska i policji,
  • dystrybucja i obrót paliwami oraz energią,
  • przewozy lotnicze.

Koncesje wydawane są przez ministra właściwego ze względu na prowadzoną działalność. Wyjątkiem jest radio i telewizja, dla których powołano specjalnie Krajową Radę Radiofonii i Telewizji przyznającą koncesje na nadawanie audycji (Uwaga: nie ma obowiązku posiadania koncesji na emisję programów w Internecie!).

Oprócz tego mamy jeszcze tzw. działalność regulowaną, czyli wymagającą spełnienia pewnych określonych warunków, a czasem pozwoleń. Zaznacza się to przez wpis do Rejestru Działalności Regulowanej. Są to m.in. następujące branże: wyrób i rozlew wyrobów winiarskich i spirytusowych, usługi detektywistyczne, prowadzenie kantoru, działalność telekomunikacyjna, prowadzenie stacji kontroli pojazdów, świadczenie usług turystycznych, organizacja wyścigów konnych.

Działalność gospodarcza krok po kroku

Kolejnym krokiem jest zawiadomienie PIP – Państwowej Inspekcji Pracy. Mamy na to 30 dni od dnia rozpoczęcia działalności. Informacje obejmują miejsce, rodzaj i zakres prowadzonej działalności. Należy je aktualizować w razie zmiany któregoś z tych trzech składowych, jak i w przypadku zwiększenia zagrożenia bezpieczeństwa dla pracownika (art. 209 kodeksu pracy).

Ten sam artykuł nakazuje zgłoszenie do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (również w przeciągu 30 dni). Zgłosić się z wnioskiem będą musiały osoby, które uzyskały pozwolenie na budowę lub zaadaptowanie lokalu pod: obiekty sezonowe, sklepy branży spożywczej, punkty gastronomiczne, stołówki, kawiarnie, restauracje, zakłady fryzjerskie i kosmetyczne, zakłady odnowy biologicznej, gabinety lekarskie, apteki, sklepy prowadzące sprzedaż środków ochrony roślin, pralnie czy w ogóle zakłady zatrudniające pracowników.

Natomiast zgodnie z ustawą o ochronie przeciwpożarowej przedsiębiorca zobowiązany jest do:

  • stosowania się do wymagań budowlanych, instalacyjnych i technologicznych na wypadek pożaru,
  • zadbania o wyposażenie budynku w sprzęt gaśniczy i oznakowania dróg ewakuacji,
  • ustalenia sposobu postępowania na wypadek pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia,
  • uzgodnienia wszystkich powyższych z Państwową Strażą Pożarną.

Własna działalność gospodarcza koszty

założenie działalności gospodarczejCiężko opracowywać konkretny biznesplan, gdy omawiane są ogólne wytyczne odnośnie prowadzania różnych rodzajów działalności gospodarczej.

Prowadzenie firmy to duże oszczędności na początek, ale też ogromne wyzwanie, któremu podołać mogą nieliczni. Przez pierwsze 2 lata firma może liczyć na obniżone składki na ubezpieczenie społeczne. To bardzo duże udogodnienie i ważny ruch ze strony państwa, by próbować sił we własnym biznesie. Wiele materiałów eksploatacyjnych (drukarki, sprzęt komputerowy i biurowy itp.) można odliczyć od podatku.

Będąc płatnikiem VAT zasada jest taka, że obowiązkiem przedsiębiorcy jest comiesięczne odprowadzenie VAT-u z usług sprzedanych klientom, ale jeśli przedsiębiorca sam zakupi coś z VAT-em (a więc jakikolwiek produkt), to kwotę podatku od tego zakupu odlicza się od VAT-u należnego Urzędowi Skarbowemu. Jest to całkiem logiczne, bo oznacza to, że w takim razie inny przedsiębiorca, u którego zakupiliśmy dobro lub usługę, odprowadzi ten podatek w swoim imieniu. Wydatki wpisujemy w koszty, obniżając tym samym dochody, a zatem również i podatek dochodowy. Założenie jest takie, że wydatki muszą wiązać się z działalnością naszej firmy, ale w praktyce bardzo łatwo jest to wykazać, a i zakres towarów i i usług jest szeroki. W poczet wydatków na rzecz firmy zawsze będziemy mogli wpisać sobie nowy komputer, bo napisanie jakiegokolwiek dokumentu (oferta, faktura), wymaga posiadania go i to bez względu na branżę. Również czasopisma fachowe związane z naszą pracą, które i tak byśmy kupili z racji tego, że interesujemy się tą tematyką, możemy sobie bez większych przeszkód odliczyć.

KOSZTY założenia/prowadzenia działalności:

  • Urząd Skarbowy – 170 zł,
  • ubezpieczenie zdrowotne – ok. 250 zł,
  • ubezpieczenie społeczne (2 stawki):
  • pierwsza firma (lub gdy nie prowadziliśmy samodzielnej działalności gospodarczej przez ostatnie 5 lat), preferencyjne opłaty przez 2 lata – ok. 400 zł,
  • dla wszystkich pozostałych przedsiębiorców – ok. 930 zł,
  • księgowość – od 50 zł.

Warto jeszcze zauważyć jedną rzecz. Otóż składki ZUS zmniejszają podatek dochodowy, gdyż wliczane są do kosztów prowadzenia działalności. Jak wiadomo, ZUS płaci każdy, ale przedsiębiorca może go odczuć mniej dotkliwie. Przy preferencyjnej stawce 400 zł przez 2 wstępne lata koszt ten zmniejsza się do 150 zł miesięcznie. Reszta wliczana jest w poczet kosztów prowadzonej przez nas działalności.